درسنامه آموزشی آمادگی دفاعی کلاس نهم

واژه بسیج

بسیج در فرهنگ لغات به معنای جهاد، عزم و اراده ، آمادگی، آماده سفر شدن، آماده ساختن نیروی نظامی یک کشور برای جنگ، اسباب و سازمان است.

تعریف بسیج

بسیج یعنی آمادگی نیروهای مردمی و داوطلب که با بهره‌گیری از امکانات و تجهیزات ملی، حرکت‌های جمعی خود را در زمینه‌های نظامی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، علمی و فناوری، سازندگی و محرومیت‌زدایی سازماندهی می‌کنند و برای حراست از دستاورهای انقلاب اسلامی تلاش می‌کنند.

بسیج در انقلاب اسلامی ایران

یکی از عوامل مهم پیروزی و استمرار انقلاب اسلامی، حضور با انگیزه مردم در تمام صحنه‌های سیاسی و اجتماعی جامعه است. با پیروزی انقلاب اسلامی توطئه‌های همه جانبهٔ دشمنان علیه جمهوری اسلامی ایران شروع شد.

در چنین شرایطی تنها عاملی که می‌توانست مانع موفقیت دشمنان شود، حضور مستمر و سازماندهی شده مردم بود؛ زیرا حضور انسان‌های مؤمن، انقلابی، با انگیزه، فداکار و آموزش دیده، همچون سدی محکم در برابر توطئه‌گران، مانع تحقق اهداف آن‌ها می‌شود.

امام خمینی به عنوان رهبر آینده‌نگر انقلاب اسلامی، این ضرورت را به درستی تشخیص دادند و در تاریخ 5 آذر 1358 دستور تشکیل ارتش بیست میلیونی (بسیج) را صادر فرمودند. زمانی که بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران دستور تشکیل بسیج را صادر کردند، کمتر کسی می‌توانست فکر کند که این آینده‌نگری چه نقشی در حفظ و بقای نظام نوپای اسلامی ایران خواهد داشت.

نیروهای مردمی در برخی کشورهای جهان

نیروهای داوطلب مردمی در سوئیس: در این کشور دفاع از استقلال، آزادی و تمامیت ارضی به نیروهای مردمی واگذار شده است؛ به طوری که مشارکت مردمی در امور دفاعی از مهم‌ترین اهداف و علایق ملت سوئیس به شمار می‌آید.

ارتش آزادی بخش چین: نیروهای مردمی در چین که چند صد میلیون نفرند، از بین کارگران و کشاورزان از شانزده تا پنجاه ساله سازمان می‌یابند و در موارد ضروری به‌کار گرفته می‌شوند.

نیروی مقاومت مردمی در لبنان، فلسطین، عراق، سوریه و یمن: در این کشورها، اقشار مختلف مردمی به ویژه جوانان با الگوگیری و تأثیرپذیری از نیروی عظیم بسیج در انقلاب اسلامی ایران در قالب گروه‌های جهادی تشکیل شده‌اند و در جهت حفظ ارزش‌های دینی، استقلال و تمامیت ارضی سرزمین خود، در مقابل مستکبرین و زورگویان جهان که در رأس آن‌ها آمریکای جنایتکار و رژیم اشغالگر قدس قرار دارند، مبارزه و مقاومت می‌کنند.

برخی از ویژگی‌های یک بسیجی

بسیجی کسی است که: 1- همهٔ وجودش وقف اسلام است. 2- پرتلاش، ایثارگر و کار او بی‌منت است. 3- در همهٔ میدان‌های موردنیاز کشور داوطلب است و حضور شجاعانه، فداکارانه و مخلصانه دارد. 4- قانع و متواضع است. 5- دارای روحیهٔ شهادت طلبی و بذل جان در راه مکتب و آرمان انقلاب اسلامی است.

اوج حماسه آفرینی‌های بسیج در دفاع مقدس

هنوز یک سال از فرمان امام خمینی مبنی بر تشکیل بسیج نگذشته بود که صدام، با حمایت قدرت‌های سلطه‌گر، جنگی را بر کشور ما تحمیل کرد که هشت سال طول کشید.

در آن شرایط که ارتش و سپاه پاسداران تجهیزات مناسب، نیروی انسانی کافی و آمادگی لازم را برای ورود به یک جنگ گسترده نداشتند، جمعی از انسان‌های مؤمن، فداکار و مقاوم با عنوان بسیجی به کمک مدافعان میهن شتافتند و با همراهی نیروهای با ایمان و شجاع ارتش و سپاه، در راه دفاع از سرزمین‌شان، حماسه‌هایی آفریدند که ملت ایران هرگز آن را فراموش نخواهد کرد. در آن زمان که همهٔ دشمنان نظام نوپای اسلامی به کمک صدام شتافتند و تمام امکانات و تجهیزات نظامی مورد نیاز را در اختیار او گذاشتند، سلاح نیروهای بسیجی؛ ایمان، اعتقاد، ایثار و فداکاری بود که به وسیلهٔ آن به مقابله با دشمن رفتند و پس از هشت سال دفاع مقدس متجاوزان را از خاک میهن بیرون راندند.

در آن زمان که همهٔ دشمنان نظام نوپای اسلامی به کمک صدام شتافتند و تمام امکانات و تجهیزات نظامی مورد نیاز را در اختیار او گذاشتند، سلاح نیروهای بسیجی، ایمان، اعتقاد، ایثار و فداکاری بود که به وسیلهٔ آن به مقابله با دشمن رفتند و پس از هشت سال دفاع مقدس متجاوزان را از خاک میهن بیرون راندند.

فعالیت‌های بسیج بعد از دوران دفاع مقدس

با پایان یافتن هشت سال دفاع مقدس و مقاومت همه جانبه ملت در برابر متجاوزان، سرآغاز فصلی نو پیش‌روی انقلاب اسلامی پدیدار شد و علاوه بر بازسازی خرابی‌ها و ویرانی‌های حاصل از جنگ تحمیلی، تهدیدات گسترده و پیچیده‌تری از طرف دشمنان متوجه انقلاب اسلامی شد.

در این دوره که تاکنون ادامه دارد و انقلاب اسلامی وارد گام دوم خود شده است، بسیج به عنوان نیروی فراگیر و آماده به‌کار در جهت حفظ و گسترش ارزش‌ها و دستاوردهای انقلاب اسلامی، در زمینه‌های زیر فعالیت می‌کند:

1- تعلیم و تربیت جوانان مؤمن، انقلابی و کوشا
2- حمایت از پیشرفت‌های علمی، پژوهشی و فناوری
3- خدمات اجتماعی و محرومیت‌زدایی
4- فرهنگی و هنری
5- دفاعی و امنیتی
6- فضای مجازی و رسانه
7- اقتصادی و سازندگی
8- ورزشی

برای اینکه از ظرفیت همهٔ گروه‌های مردمی بتوان در حفاظت و پاسداری از انقلاب اسلامی و پیشرفت کشور استفاده کرد، بسیج اقشار و متخصصین با عنوان‌هایی چون بسیج دانش‌آموزی، بسیج فرهنگیان، بسیج دانشجویی و… تشکیل شده است.

سازمان بسیج دانش‌آموزی

این تشکل جهت بسط و گسترش فرهنگ و تفکر بسیجی و ایجاد روحیهٔ همیاری، مسئولیت‌پذیری و آمادگی دفاعی همه جانبه از انقلاب اسلامی با مصوبهٔ سال 1375 مجلس شورای اسلامی به منظور جذب، آموزش و سازماندهی دانش‌آموزان مدارس کشور و کمک به تشکیل ارتش بیست میلیونی با واحدهای امیدان (دوره ابتدایی)، پویندگان (دوره اول متوسطه) و پیشگامان (دوره دوم متوسطه) تشکیل شد که به چند نمونه از مهم‌ترین فعالیت‌های آن اشاره می‌شود.

فعالیت‌های مهم برخی از طرح‌های سازمان بسیج دانش‌آموزی

طرح تربیتی شهید بهنام محمدی (کلاس‌های قرآن، برگزاری مسابقات و اردوهای زیارتی و سیاحتی)	طرح یاوران ولایت (توانمندسازی فرماندهان واحدهای پیشگام)
کنگرهٔ همفکری بسیج دانش‌آموزی (استفاده از نخبگان در سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی کلان)	مسابقات سراسری علمی و پژوهش پایا (رقابت علمی از پایهٔ ششم الی یازدهم)
راهیان نور دانش‌آموزی (بازدید از مناطق عملیاتی جنوب و غرب کشور)	اردوهای جهادی (خدمت‌رسانی در مدارس مناطق محروم)